Yayınladıkları bir haber yüzünden Cumhuriyet Genel Yayın Yönetmeni Can Dündar ile Ankara Temsilcisi Erdem Gülün tutuklanmaları, gazeteci ve haber/habercilik kavramlarını yeniden gündeme taşıdı.
Soru şöyle soruluyor:
Gazeteci, önünü sonunu düşünmeden her haberi yayınlamalı mıdır ?
Baştan başlayalım:
Kamuoyunu ilgilendiren/ilgisinin çekeceği düşünülen her güncel konu/olay, haberdir. Bir haberin değeri, ilgilendirdiği kitleyle doğru orantılıdır.
İlk gazeteler Avrupada 1600-1650 yılları arasında halkın haberleşme ihtiyacından doğdu. İlk gazeteler bülten biçimindeydi. Halka güncel konularda sunulan birer rapor niteliğindeydi. Dedikodu ağırlıklıydı
Bu açıdan bakıldığında, gazete ile haberi/haberciliği özdeşleştirmek yanlış olmaz. Gazeteci ile haberi özdeşleştirmek de keza !..
Haber ve yorum, gazetelerin ve gazeteciliğin varoluş nedenidir. Bu nedenle gazeteci için haber kutsaldır. Şu ayrımla ki, doğru/gerçek olmak koşuluyla!..
Haber doğru ise, önüne sonuna bakılmaksızın yayınlanır. Gazeteciliğin evrensel kuralıdır bu.
Gazeteci, politikacı değildir. Politikacılar kimi konuların/olayların/gelişmelerin kitleler tarafından duyulmasını/öğrenilmesini istemeyebilirler. Bu tavırlarını genelde ülke çıkarlarına bağlarlar.
Gazeteci ise, olaylara/gelişmelere haber olarak bakar. Onun kaygısı, doğru haber vermektir. 5 N 1 K ilkesi ya da ne, nerede, ne zaman, nasıl, niçin ve kim formülü, doğru haberciliğin amentüsüdür. Bunlar tamamsa, önüne sonuna bakılmadan haber yayınlanır. Halkın haber alma ihtiyacı ve hakkı, gazeteciliğin olmazsa olmazıdır. Gazeteci, gerçeklerin gizlenmesini halkın haber alma hak ve ihtiyacına bir saldırı olarak görür. Halk adına ülkeyi yönetenlerin de gerçekleri halktan gizlememesi gerekir.
Demokrasiyle yönetilen ülkelerde, halkın haber alma hak ve ihtiyacı, anayasal teminat altındadır. Bu gibi ülkelerde basın özgürlüğü, doğru haber/haberler vermek koşuluyla, sınırsızdır.
Eksik, yanlış, asparagas (uydurma) ve manipule edilmiş (yönlendirilmiş) haberler, gerçekte haber değildir. Bunları üreten ve yayınlayanlar da gazeteci değildir.
Uydurma, eksik ve eksik olduğu için de yanlış haberlerin, tarafsızlık objektiflik etiketiyle pazarlanması bilinen bir ironidir.
Örneğin, tarafsızlık etiketiyle ezen ile ezeni TV programına çıkartıp onlara eşit konuşma olanağı sağlamak, sosyal plandaki eşitsizliği doğallaştırmak ve eşitsizlikten eşitlik imal etmeye çalışmak anlamına gelir.
Diğer yandan, tarafsız ya da tarafları olmayan haber de olmaz. Haber, bir taraflar bütünüdür. Katili es geçilmiş veya rümuzla verilmiş bir cinayet haberi, taraflardan birisi görmezden geldiği için, taraflı bir haberdir. Haberin objektif olması için, diyalektik bütünlüğünü koruması zorunludur. Haber, saf haliyle de taraflıdır kısaca.Tarafsız haber diye bir şey olmaz. Tarafsız habercilik denilen şey, haberi olduğu gibi, kitlelere yansıtmak demektir.
Diğer yandan tarafsız gazete ve gazeteci de olmaz. Olsa olsa bağımsız/özgür gazete ve gazeteci olur. Örneğin kimisi Türkiyenin çıkarlarını korur, (taraftır yani) kimisi yabancıların (taraftır yani), kimisi işçilerin çıkarlarını korur, (taraftır yani) kimisi patronların (taraftır yani) Bağımsız gazete ve gazeteci, tarafını kendisi seçer. Yalakalar seçilir !..
Bağımsızlık, hem doğru haberciliğin ve hem de, egemenlerin değil, halkın çıkarlarını korumanın önkoşuludur.
Bu açıdan bakıldığında, Türkiyede de, yerelde de gazeteciliğin can çekiştiğini söylemek olasıdır.
Buna yol açanlar egemenlerdir. Politikacılardır. Onlara boyun eğen kişiliksiz gazetecilerdir.
Demokrasi kavramının basın özgürlüğü ile özdeşleştirilmesi boş laf değildir. Basını özgür olmayan bir ülkede demokrasiden sözedilemez.
Can Dündar ve Erdem Gül serbest bırakılmalıdır.
ETİKETLER : Yazdır
Yorumlar
Yorumlar, editörlerimiz tarafından onaylandıktan sonra yayınlanır. Kanunlara aykırı, konuyla ilgisi olmayan, küfür içeren yorumlar onaylanmamaktadır.
Henüz bir yorum yapılmamış
Diğer Yazıları
Köşe Yazarlarımız
Çok Okunan Köşe Yazıları
